Antalya'nın Akseki ilçesinde üzüm hasadının sonuna gelinirken, bağlarda kalan ve satış imkânı bulamayan üzümler geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüştürülüyor. Kasım ayında da devam eden üretimde çiftçiler, bir yıllık emeklerini değerlendirebilmek için yoğun mesai harcıyor. Büyük kazanlarda hazırlanan üzüm şırası, odun ateşinde saatler süren kaynatma işleminin ardından sofralara ulaşacak pekmez halini alıyor.
Bağlarda kış hazırlıkları başlarken üreticiler, dallarda kalan son üzümleri de toplamaya çalışıyor. Makinede sıkılarak şırası çıkarılan üzümler, özel pekmez toprağıyla işlemden geçiriliyor. Ardından dinlendirilen ve süzülen şıra, geniş pekmez tavalarına alınarak odun ateşinde kıvamını bulana kadar kaynatılıyor.
KASIM AYINDA PEKMEZ TAVALARI HÂLÂ KAYNIYOR
Akseki'de pekmez üretimi yapan çiftçiler, hasat döneminin son günlerinde çalışmalarını sürdürüyor. Geniş tavaların başında saatler geçiren üreticiler, pekmez yapımının her aşamasında yoğun emek harcıyor. Bir yıllık çalışmanın ürünü olan üzümler, uzun süren işlemlerden sonra pekmeze dönüştürülerek satışa hazırlanıyor.
PEKMEZ ÜRETİMİNDE TOPRAK KULLANILIYOR
Üreticilerden Fatma Kara, bu yıl 14 dönümlük bağlarında yaklaşık 20 ton üzüm bulunduğunu belirterek üretim sürecinde arkadaşlarının da kendilerine destek verdiğini söyledi. Geleneksel yöntemlerle yapılan pekmezin zahmetli bir süreç gerektirdiğini anlatan Kara, üretimin aşamalarını şöyle aktardı:
"Üzümlerimizi makinede sıkarak şırasını çıkarıyoruz. Elde ettiğimiz şırayı kazanlara dolduruyoruz. Şıranın ekşiliğini alması ve daha iyi kıvam tutması için içerisine özel pekmez toprağı ilave ediyoruz. Toprak koymadan pekmez olmaz. Toprağı ilave ettikten sonra kazanların altında ateş yakarak şırayı kaynatıyoruz. Kaynama işleminin ardından bir süre dinlenmeye bırakıyoruz. Daha sonra dibinde biriken toprağı kaldırmadan, üstte kalan duru şırayı yavaş yavaş alarak tavalara aktarıyoruz. Burada da saatlerce kaynatarak pekmez haline getiriyoruz. Şimdi bu tavalardaki şıralar da pekmez olmak üzere"
20 TON ÜZÜMÜN YARISI HENÜZ TOPLANMADI
Bağlarındaki yaklaşık 20 ton üzümün şu ana kadar 10 tonunu hasat ettiklerini söyleyen Kara, kalan 10 tonluk ürünün de toplanması için çalışmaların sürdüğünü ifade etti. Dört gündür gece gündüz çalıştıklarını belirten üretici, pekmez yapımında taşmayı önlemek için şıranın sürekli karıştırılması gerektiğine dikkat çekti.
Üretim sürecinin devam ettiğini anlatan Kara, üzümlerin makinede sıkılmasının ardından şıraya pekmez toprağı eklendiğini, kaynatılıp dinlendirilen karışımın süzülerek tavalara aktarıldığını söyledi. Saatlerce kaynatılan şıranın pekmez kıvamına ulaştığında soğutulduğunu ve küçük ambalajlara doldurularak satışa hazırlandığını belirtti.
PEKMEZİN KİLOGRAM FİYATI 500 LİRAYA ÇIKACAK
Akseki'de üreticiler, günler süren zahmetli çalışmaların ardından hazırladıkları pekmezi satışa sunmaya hazırlanıyor. Üreticilerin belirlediği satış fiyatına göre pekmezin kilogramı toptan 400 liradan, perakende satışta ise 500 liradan alıcı bulacak. Böylece bağlarda kalan ve üzüm olarak satılamayan ürünler, geleneksel yöntemlerle işlenerek ekonomik değere dönüştürülecek.
ÜRETİCİLER EMEKLERİNİN KARŞILIĞINI BEKLİYOR
Pekmez mesaisinin henüz yarısının tamamlandığını vurgulayan Kara, işin bitmesi için en az 4-5 gün daha çalışmaları gerektiğini dile getirdi. Üretimin ciddi miktarda ekipman ve malzeme gerektirdiğini belirten Kara, yaşadıkları zorluğu şu sözlerle anlattı:
"14 dönüm bağımız var. Bu yıl yaklaşık 20 ton üzümümüz bulunuyor. Bunun 10 tonunu topladık, geriye 10 ton daha üzümümüz kaldı. Dört gündür gece gündüz çalışıyoruz. Ancak henüz işin yarısına gelemedik. En az 4-5 gün daha çalışmamız gerekiyor. Çok zor ve meşakkatli bir iş. Bir sürü kazan, kepçe ve malzeme gerekiyor. Üzümleri bağda bırakmak istemiyoruz. Emek veriyoruz, bakalım yaptığımız pekmez kaç para edecek, emeğimizin karşılığını alabilecek miyiz? İnşallah kâr ederiz"
ÜZÜM FİYATLARI BEKLENTİYİ KARŞILAMADI
İlçedeki üzüm üreticilerinden Mehmet Gökçe de bu yıl üzüm fiyatlarının beklentilerinin altında kaldığını söyledi. Ürünlerini dalında bırakmak istemediklerini belirten Gökçe, satıştan yeterli kazanç sağlayamayınca pekmez üretimine yöneldiklerini ifade etti.
Üretim için harcanan emeğin boşa gitmesini önlemeye çalıştıklarını kaydeden Gökçe, geleneksel yöntemlerle pekmez yaparak üzümleri değerlendirdiklerini belirterek şöyle konuştu:
"Bu yıl üzüm para etmedi. Biz de üzümlerimizi değerlendirmek, emeğimizin boşa gitmesini önlemek için pekmez yapıyoruz. Üzümü yetiştirmek, toplamak ve pekmez haline getirmek kolay değil. Büyük emek veriyoruz. Üzümümüzü satıp para kazanamayınca geleneksel yöntemlerle pekmez yaparak değerlendirmeye çalışıyoruz"
Akseki'de kasım ayında sürdürülen pekmez üretiminin, bağlarda kalan son üzümlerin de işlenmesiyle tamamlanması bekleniyor. Üreticiler, yoğun mesainin ardından elde ettikleri ürünleri kilogramı toptan 400, perakende 500 liradan satışa sunarak emeklerinin karşılığını almayı umut ediyor.
